Rynek nieruchomości

Charakterystyczne dla naszego cywilnego prawa użytkowanie wieczyste jest prawem podmiotowym. Dotyczy ono nieruchomości gruntowych. Użytkowanie wieczyste polega na tym, że nieruchomość gruntowa, która jest własnością Skarbu Państwa, bądź jednostki terytorialnej (powiatu, gminy lub województwa), nadana zostaje w użytkowanie na okres od czterdziestu do dziewięćdziesięciu dziewięciu lat. Prawo to powstało w 1961 r., a dokładniej 14 lipca. Istnieje pewne podobieństwo między użytkowaniem wieczystym, pochodzącej z rzymskiego prawa dzierżawy wieczystej oraz własności podzielonej, która wywodzi się z prawa feudalnego. Oddający w użytkowanie nadal jest właścicielem gruntu. Pobiera też coroczną opłatę od użytkownika. Ten z kolei posiada prawo korzystania z gruntu. Jeśli z gruntem są związane budynki, to użytkownik również ma do nich prawo własności. Może domagać się przedłużenia użytkowania, a właściciel ma prawo odmówić tylko w przypadku, gdy ma to niekorzystny wpływ na interes społeczny o dużym znaczeniu. Jeśli użytkownik wykorzystuje grunt w sposób nieokreślony w umowie, użytkowanie wieczyste zostaje rozwiązane.

Publicznym rejestrem danych o nieruchomościach oraz ich właścicielach jest kataster, który utożsamia się zgodnie z prawem z Ewidencją Gruntów i Budynków. Powstał on już 4000 lat temu w cywilizacji Egiptu, a później istniał także w Cesarstwie Rzymskim. Zawiera informacje, które dotyczą przede wszystkim położenia, powierzchni, klas gleboznawczych gruntu, a jeśli chodzi o budynki to głównie ich położenie, przeznaczenie oraz dane techniczne. Kataster zakłada Księgi Wieczyste i je prowadzi. Z pojęciem katastru związany jest podatek katastralny, który jest niczym innym jak sposobem opodatkowania, przy czym jego wysokość zależy od wartości katastralnej nieruchomości. Zgodnie ze sprawiedliwością podatkową, jest on płacony proporcjonalnie do wartości nieruchomości, która określana jest mianem katastralnej oraz fiskalnej. Zostaje ona ustalona wskutek masowej wyceny. Podczas określania tej wartości bierze się pod uwagę także różnice między nieruchomościami oraz ich wartości rynkowe. Powszechnie przyjmuje się, że wartość rynkowa jest wyższa o około 30% od wartości katastralnej. Do ustalenia wartości katastralnej służą mapy i tabele taksacyjne.