Rynek nieruchomości

Publicznym rejestrem danych o nieruchomościach oraz ich właścicielach jest kataster, który utożsamia się zgodnie z prawem z Ewidencją Gruntów i Budynków. Powstał on już 4000 lat temu w cywilizacji Egiptu, a później istniał także w Cesarstwie Rzymskim. Zawiera informacje, które dotyczą przede wszystkim położenia, powierzchni, klas gleboznawczych gruntu, a jeśli chodzi o budynki to głównie ich położenie, przeznaczenie oraz dane techniczne. Kataster zakłada Księgi Wieczyste i je prowadzi. Z pojęciem katastru związany jest podatek katastralny, który jest niczym innym jak sposobem opodatkowania, przy czym jego wysokość zależy od wartości katastralnej nieruchomości. Zgodnie ze sprawiedliwością podatkową, jest on płacony proporcjonalnie do wartości nieruchomości, która określana jest mianem katastralnej oraz fiskalnej. Zostaje ona ustalona wskutek masowej wyceny. Podczas określania tej wartości bierze się pod uwagę także różnice między nieruchomościami oraz ich wartości rynkowe. Powszechnie przyjmuje się, że wartość rynkowa jest wyższa o około 30% od wartości katastralnej. Do ustalenia wartości katastralnej służą mapy i tabele taksacyjne.

Lokalnym podatkiem, który pobiera samorząd gminny, jest podatek od nieruchomości. Jak sama nazwa wskazuje przedmiot opodatkowania to posiadanie pewnych nieruchomości, a mianowicie, gruntów, budynków, części budynków, nie tylko mieszkalnych, ale także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Użytki rolne, a także zalesione obszary, nie są opodatkowane. Nieruchomości, które są zajęte na działalność oświatową są również zwolnione z podatku. Podstawą opodatkowania w przypadku gruntów jest ich powierzchnia. Jeśli natomiast chodzi o nieruchomości lokalowe i budynkowe, to pod uwagę brana jest ich powierzchnia. Przedsiębiorcy mogą być zwolnieni z podatku od nieruchomości w przypadku, gdy uzyskają status centrum badawczo-rozwojowego. Rada gminy ma prawo do wprowadzenia innych zwolnień z podatku. Podatek płacony jest w czterech ratach, w terminie do piętnastego dnia następujących miesięcy: marca, maja, września, listopada. W przypadku przedsiębiorstw, spółek niemających osobowości prawnej, jednostek organizacyjnych AWRSP i PGL Lasy Państwowe podatek jest płacony przez cały rok, do 15 dnia miesiąca.

Podział ten jest procesem polegającym na wydzieleniu części nieruchomości w celu przekazania jej nowemu właścicielowi. Na wniosek osoby, bądź urzędu, następuje rozpoczęcie tego procesu. Podział nieruchomości z urzędu ma miejsce w przypadku, gdy dana nieruchomość należy do gminy lub jest potrzebna do spełnienia publicznych celów. Nieruchomość ta może być jednak podzielona tylko wówczas, gdy nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W wyniku orzeczenia zatwierdzającego podział, wydzielona nieruchomością zarządzać może Skarb Państwa, województwo, gmina, bądź powiat. Orzeczenie o podziale jest prawomocne. Dzieje się tak między innymi w sytuacji, gdy Skarb Państwa chce wykupić działki gruntu w celu budowy dróg publicznych. Samym procesem kieruje prezydent miasta, burmistrz lub wójt. Zdarza się, że wskutek podziału nieruchomości, wzrasta jej wartość. Wtedy osoba kierująca podziałem ma prawo do wprowadzenia opłaty adiacenckiej. Wysokość opłaty jest określana przez radę gminy. Musi być ona mniejsza niż 30% różnicy ceny nieruchomości. Wprowadzenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w ciągu trzech lat od dnia ostatecznego zatwierdzenia podziału.